
Türkiye'nin İlk Kapsamlı 'Kırmızı Listesi' Hazırlandı: 6 Bin 800 Tür İncelendi
Türkiye'de ilk kez hayata geçirilen 'Kırmızı Liste' çalışması kapsamında 6 bin 800 bitki ve hayvan türünün nesil durumu değerlendirildi. Yapılan incelemeler sonucunda, incelenen türlerin yaklaşık yüzde 67'sinin tehdit altında olduğu tespit edildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürü Kadir Çokçetin, Türkiye'nin sahip olduğu farklı iklimler, coğrafi bölgeler ve ekosistemler sayesinde küresel ölçekte çok değerli bir biyolojik çeşitliliğe sahip olduğunu belirtti. Bu zenginliğin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için doğal varlıkların bilimsel verilerle yönetilmesi ve korunmasının şart olduğunu vurgulayan Çokçetin, bu amaçla geçtiğimiz yıl Doğa Koruma Merkezi iş birliğiyle 'Türkiye Canlıları Kırmızı Listesi' çalışmasını başlattıklarını açıkladı.
Kırmızı listenin, türlerin yok olma riskini bilimsel kriterlerle belirleyen en geniş kapsamlı küresel sistemlerden biri olduğunu ifade eden Çokçetin; türlerin dağılımı, popülasyon miktarları ve karşılaştıkları tehditlerin uzman görüşleri doğrultusunda sistematik olarak analiz edildiğini bildirdi. Çalışmanın önemli çıktılarından biri olan 'Kırmızı Liste İndeksi' sayesinde biyolojik çeşitliliğin yıllar içindeki değişiminin izlenebileceğini ekledi.
İlgili haber: COP31 İklim Zirvesi'nde Sıfır Atık Seferberliği: 100 Ton Atık Dönüştürüldü
Sürecin Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterleri temel alınarak yürütüldüğünü belirten Çokçetin, endemik ve nadir bitkiler, kuşlar, kelebekler, amfibiler, sürüngenler ve memeliler için özel çalışma ekipleri, koordinatörler ve alan uzmanlarının görevlendirildiğini söyledi. İlk aşamada hızlı değerlendirmeler yapıldığını, ikinci aşamada ise IUCN formlarının hazırlanarak sistemlere aktarıldığını kaydeden Çokçetin, bu sayede türlerin sadece Türkiye'de değil, bölgesel ve küresel düzeydeki durumlarının da belirlendiğini, tüm canlı gruplarının değerlendirmelerinin 2028 yılı sonuna kadar tamamlanmasının hedeflendiğini belirtti.
Listenin oluşturulmasında bilimsel literatür, saha kayıtları ve müze koleksiyonlarındaki verilerin kullanıldığını ifade eden Çokçetin, bu çalışmanın uzun vadeli bir bilimsel altyapı sunacağını söyledi. Elde edilen sonuçların; koruma önceliklerinin belirlenmesi, tehdit altındaki türlere yönelik eylemlerin geliştirilmesi, hassas habitatların tespiti, korunan alanların yönetimi ve uluslararası raporlamalara katkı sağlamasını hedeflediklerini belirtti. Çalışma kapsamında; damarlı bitkilerde 5 bin 676, kuşlarda 387, memelilerde 174, amfibilerde 32, sürüngenlerde 146 ve kelebeklerde 385 tür olmak üzere toplam 6 bin 800 tür değerlendirildi. Bu türlerin yaklaşık yüzde 67'sinin tehdit altında olduğu; bunların yüzde 22'sinin kritik, yüzde 14'ünün tehlikede ve yüzde 31'inin hassas kategorisinde yer aldığı açıklandı.
İlgili haber: Ekim Ayı Ortalama Sıcaklıkları Mevsim Normallerinin Altında Kaldı
Doğa Koruma Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Zeydanlı ise IUCN metodolojisi kullanılarak türlerin tehlike kategorilerinin belirlendiğini aktardı. Bu verilerin, herhangi bir bölgedeki doğal kaynak kullanımı veya koruma çalışmalarında rehber olarak kullanılabileceğini ve gerekli tedbirlerin alınmasına imkan tanıyacağını vurguladı. Zeydanlı, daha önce 2000 yılında bitkilerle ilgili kapsamlı bir çalışma yapıldığını ancak tüm grupları kapsayan böyle bir girişimin ilk kez gerçekleştirildiğini belirterek, 6 bin 800 türü kapsayan bu ön değerlendirme ile önemli bir eksikliğin giderildiğini, her tür için 10-15 sayfalık detaylı dokümantasyon çalışmalarının ise devam ettiğini ifade etti.










Yorum Yap