
Türkiye'nin Yüksek Teknoloji Yatırımlarında Büyük Sıçrama
Milli Teknoloji Hamlesi ile ivme kazanan yüksek teknoloji AR-GE harcamaları, son 10 yılda yaklaşık 45 kat artarak 154 milyar liraya ulaştı. Türkiye'nin 10 yıllık süreçteki toplam 2,5 trilyon liralık AR-GE atılımında yüksek teknoloji yatırımları lokomotif rolü üstlendi.
Savunma, havacılık ve uzay gibi stratejik sektörlerdeki teknolojik gelişmeleri destekleyen AR-GE harcamaları, 10 yıllık sürecin sonunda zirve noktasına ulaştı. 2016 yılında 29 milyar 412 milyon lira olan AR-GE harcamaları, 2021'de ilk kez 101 milyar 738 milyon liraya, 2022'de ise 198 milyar 670 milyon liraya yükseldi.
Artış trendi devam ederek 2023 yılında 377 milyar 542 milyon liraya, 2024 yılında ise 651 milyar 822 milyon liraya çıktı. Geçtiğimiz yıl ise harcamalar 980 milyar 428 milyon lira ile tarihi bir seviyeye ulaştı. Böylece 2016-2025 döneminde AR-GE harcamaları 33 kat artarken, 10 yıllık toplam harcama miktarı 2 trilyon 550 milyar 292 milyon lirayı buldu.
İlgili haber: Yanıltıcı Reklam ve Ticari Uygulamalara 35,9 Milyon Lira Ceza
Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki AR-GE harcamalarının oranı, 2016'da yüzde 1,12 iken, 2025 yılında 63 trilyon 20 milyar 906 milyon liralık GSYH içerisinde yüzde 1,55 olarak kaydedildi.
İnsan kaynağı tarafında da önemli bir artış yaşandı. Toplam AR-GE personeli sayısı aynı dönemde 178 bin 805 kişi arttı. Tam zaman eş değeri (TZE) bazında personel sayısı 2016'da 139 bin 177 iken, 2025'te 317 bin 982'ye yükseldi. Kadın AR-GE personel sayısı ise geçen yıl 108 bin 453 kişiye ulaşarak toplam personelin yüzde 34,1'ini oluşturdu; bu oran 2016'da 43 bin 48 kişiyle yüzde 31,4 seviyesindeydi.
Personelin eğitim durumuna bakıldığında; yüzde 40,6'sının lisans, yüzde 31'inin doktora veya eş değeri, yüzde 19,4'ünün yüksek lisans, yüzde 4,9'unun meslek yüksekokulu ve yüzde 4,1'inin lise ve altı eğitim düzeyinde olduğu görüldü.
Bölgesel bazda AR-GE harcamalarının en yüksek olduğu şehir İstanbul olurken, onu Ankara ve Kocaeli ile Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova bölgeleri takip etti.
İmalat sanayisindeki teknoloji düzeyine göre yapılan yatırımlarda, 2015-2017 yılları arasında orta-yüksek teknoloji ön plandayken, sonraki yıllarda yüksek teknoloji harcamaları ilk sıraya yerleşti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Milli Teknoloji Hamlesi çalışmalarıyla ivme kazanan yüksek teknoloji AR-GE harcamaları, 2016'da 3 milyar 452 milyon lira iken 10 yılda yaklaşık 45 kat artarak 154 milyar 24 milyon liraya çıktı.
İlgili haber: Ulaştırma ve Depolama Sektöründe İstihdam 1,4 Milyon Sınırını Aşarak Rekor Kırdı
İmalat sanayisindeki AR-GE harcamalarının dağılımında yüksek teknoloji grubu liderliğini sürdürdü. Geçen yıl imalat sanayisinde gerçekleştirilen 322 milyar 656 milyon liralık toplam AR-GE harcamasının yüzde 47,7'si yüksek teknoloji faaliyetleri tarafından yapıldı. Geri kalan harcamaların yüzde 40,7'si orta yüksek, yüzde 7,2'si orta düşük ve yüzde 4,4'ü düşük teknoloji faaliyetlerine ayrıldı.










Yorum Yap