
Türkiye'de Diyabetle Mücadele: Milyonlarca Kişiye Tarama ve Eğitim
Sağlık Bakanlığı tarafından 2026 yılında aile hekimliklerinde gerçekleştirilen 9,6 milyon diyabet taraması sonucunda 376 bin kişiye tanı konuldu. Hastalığın erken teşhisi ve yönetimi amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında on binlerce kişiye eğitim verildi.
Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, vücudun insülin hormonunu yeterince üretememesi veya mevcut insülini etkili kullanamaması nedeniyle kan şekerinin yükselmesiyle seyreden kronik bir rahatsızlıktır. Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti şeklinde üç ana türe ayrılan bu hastalık, kontrol altına alınmadığı takdirde hayati organlarda kalıcı hasarlara yol açabilmektedir.
Genellikle çocukluk ve gençlik dönemlerinde ortaya çıkan ancak her yaşta görülebilen Tip 1 diyabet, vücudun yeterli insülin üretememesinden kaynaklanır. Vakaların yüzde 90'ından fazlasını oluşturan Tip 2 diyabet ise insülinin etkili kullanılamaması veya yetersiz üretimiyle gelişmekte olup, çoğunlukla belirti göstermeden ilerlemektedir.
İlgili haber: Bingöl'de Doğadan Toplanan Mantarlar 5 Kişiyi Hastaneye Düşürdü
Dünya genelinde 589 milyon yetişkinin diyabetle mücadele ettiği bilinirken, hastaların her 10 kişisinden 4'ü bu durumdan habersiz yaşamını sürdürmektedir. Kontrolsüz seyreden yüksek kan şekeri, zamanla organlarda ciddi hasarlar oluşturabilmektedir. Çocuklarda aşırı su içme, sık idrara çıkma, sürekli uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme Tip 1 diyabetin belirtileri arasındayken; Tip 2 diyabet için fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, aile öyküsü ve ileri yaş temel risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır.
Sağlık Bakanlığı, diyabetin erken teşhisi ve düzenli takibi için aile hekimlikleri üzerinden tarama ve izlem faaliyetleri yürütmektedir. Hastalık Yönetim Platformu (HYP) aracılığıyla 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapılmış ve bu taramalar neticesinde 376 bin kişiye diyabet tanısı konularak takip süreçleri başlatılmıştır. Aynı dönemde aile hekimleri tarafından yaklaşık 8,2 milyon izlem işlemi gerçekleştirilmiştir.
Bireylerin hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini yönetebilmeleri için oluşturulan Diyabet Okulu programı kapsamında, ülke genelindeki 291 merkezde eğitimler verilmektedir. Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların görev aldığı bu okullarda; sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ile fiziksel aktivite konularında interaktif eğitimler sunulmaktadır. 2026 yılında 5 binden fazla eğitim programı düzenlenmiş ve 50 binden fazla kişi bu hizmetten faydalanmıştır.
Ek olarak, Bakanlığa bağlı 334 sağlık tesisindeki diyabet polikliniklerinde 52 binden fazla kişiye kişiye özel eğitimler verilmiştir. Hekim yönlendirmesiyle gerçekleştirilen bu eğitimlerde; doğru insülin enjeksiyonu, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekerindeki ani düşüş veya yükselişlerde yapılması gerekenler anlatılmıştır.
İlgili haber: Türkiye’de Her Gün 4,7 Milyon Ekmek İsraf Ediliyor!
Diyabetin önlenmesi ve kontrolü için sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve ideal vücut ağırlığının korunması kritik önem taşımaktadır. Risk grubundaki vatandaşların herhangi bir belirti beklemeden aile hekimlerine başvurarak tarama yaptırmaları, tanı alanların ise tedavi ve kontrollerini aksatmadan göz ve böbrek sağlığını korumaları tavsiye edilmektedir.










Yorum Yap