
Şehirlerin Dijital İkizleri: Geleceğin Kent Planlaması ve Afet Yönetimi
Türkiye'de şehirlerin üç boyutlu dijital ikizlerini oluşturma çalışmaları kapsamında İstanbul'daki 3 Boyutlu Taşınmaz Yönetim Bilgi Sistemi tamamlandı. Bu teknolojiyle şehir planlamasından afet yönetimine kadar pek çok alanda simülasyonlar üzerinden stratejik kararlar alınması hedefleniyor.
Bir şehirde yeni bir yol inşa edilmeden, binalar yükselmeden veya kentsel dönüşüm projeleri hayata geçirilmeden önce, bu değişimlerin yaratacağı sonuçları önceden görmek mümkün mü? Deprem sonucu hasar alan bir köprünün trafik akışına etkisi ya da olası bir selin izleyeceği güzergahlar önceden hesaplanabilir mi? Şehirlerin üç boyutlu dijital ikizleri, bu kritik sorulara çözüm sunan teknolojiler arasında yer alıyor.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, İstanbul'da yürütülen 3 Boyutlu Taşınmaz Yönetim Bilgi Sistemi çalışmalarının Haziran 2026 itibarıyla tamamlandığını ve sistemin kısa süre içinde kullanıma sunulacağını bildirdi. Projenin Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
İlgili haber: İstanbul'da Sahte Çağrı Merkezi Operasyonu: 28 Kişi Yakalandı
Sistemin işleyişi ve kullanım alanlarına dair detayları Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Fakültesi'nden Prof. Dr. Zeynep Işık açıkladı. Dijital ikizin, gerçek dünyadaki bir yapının, sistemin veya şehrin dijital ortamdaki kopyası olduğunu belirten Prof. Dr. Işık, bu teknolojinin sadece görsel bir 3 boyutlu modelden ibaret olmadığını, şehrin gelişimine ve farklı koşullara vereceği tepkilere dair verileri de barındırdığını vurguladı.
Dijital ikizlerin oluşturulma sürecini anlatan Prof. Dr. Işık, hava ve uydu görüntüleri, dronlar, lidar (lazer tarama sistemleri) ve coğrafi bilgi sistemlerinin kullanıldığını ifade etti. Öncelikle topografya, arazi verisi ve yapı stoku gibi statik verilerin sisteme entegre edildiğini belirten Işık, ardından sensörler aracılığıyla trafik, ulaşım, enerji ve su akışı gibi dinamik ve güncel verilerin eklendiğini söyledi. Bu süreçte yapay zekanın, görüntü işleme ve yapı çizim modelleriyle entegre edilerek şehirlerin dijital ikizlerinin oluşturulmasını kolaylaştırdığını ekledi.
Şehir planlamasında dijital ikizlerin kritik bir rol oynadığını belirten Prof. Dr. Işık, projelerin uygulanmadan önce farklı senaryolarla test edilebildiğini belirtti. Kentsel dönüşüm projeleri üzerinden örnek veren Işık, dijital ikizler sayesinde sonuçların önceden görülebildiğini ve üretken yapay zeka ile çok sayıda alternatif senaryonun kolayca oluşturulabildiğini ifade etti. Sistemi bir uçuş simülatörüne benzeten Prof. Dr. Işık, milyonlarca insanın yaşadığı kentlerde proje kararlarının ulaşım kanallarına etkisinin ve afet anındaki durumların bu modellerle anlaşılabileceğini dile getirdi.
Afet yönetimi konusunda da büyük avantajlar sağlayan dijital ikizler; deprem, sel ve yangın gibi felaketlerde etkin bir şekilde kullanılabiliyor. Prof. Dr. Işık, yapı stoku, zemin özellikleri, altyapı ve ulaşım kanallarının aynı modelde birleştirilebileceğini belirtti. Böylece bir köprü veya viyadük hasar gördüğünde, alternatif ulaşım yollarının ve acil toplanma noktalarına erişimin simüle edilebileceğini açıkladı.
İlgili haber: Dünyaca Ünlü İnternet Sitelerine Büyük Siber Saldırı: Zararlı Kodlar Yerleştirildi
Yapay zeka ile entegrasyonun büyük veri analizi ve senaryo oluşturma açısından önemine değinen Prof. Dr. Işık, özellikle afet sonrası müdahale süreçlerinde bu teknolojinin faydalı olduğunu söyledi. Uydu ve hava görüntülerinin yapay zeka ile analiz edilerek öncelikli müdahale alanlarının tespit edildiğini, alternatif güzergahların belirlendiğini ve halkın bilgilendirildiğini belirtti. Ayrıca anlık müdahaleler ve erken uyarı sistemlerinin de bu kapsamda değerlendirildiğini söyleyen Işık, gelecekte yapay zeka ajanlarının daha fazla kullanılacağını, ulaşım, enerji ve su altyapısındaki değişikliklerin bu sayede kolayca takip edilip kriz anlarında yönetilebileceğini öngördü.










Yorum Yap