
Kısa Video Bağımlılığının Ardındaki Psikoloji: Neden Bırakamıyoruz?
Sosyal medyadaki kısa videoların, beyindeki ödül sistemini tetikleyen özel algoritmalarla kullanıcıları ekrana bağladığı belirtiliyor. Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Dr. Süreyya Kitapçıoğlu, bu alışkanlığın sosyal ilişkilerden akademik başarıya kadar pek çok alanı olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor.
Akıllı telefonlar üzerinden yapılan 'video kaydırma' eylemi, günümüzde hızla yayılan bir alışkanlığa dönüştü. Kısa videolar arasında gezinirken zamanın nasıl geçtiğinin fark edilmemesi, bu içeriklerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesine yol açıyor. Peki, bu videolar neden bu kadar çekici ve insanları ekran başında tutan mekanizmalar nelerdir?
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Dr. Süreyya Kitapçıoğlu, sosyal medya platformlarının kullanıcıları içeride tutmak amacıyla özel olarak tasarlandığını belirtiyor. Kitapçıoğlu, sistemin 'aralıklı pekiştireç' yani aralıklı ödüllendirme yöntemiyle çalıştığını ifade ederek, kullanıcının karşısına önce ilgisini çekmeyen birkaç videonun çıkarıldığını, ardından sevdiği bir içeriğin sunulduğunu ve bu döngünün algoritmanın kullanıcıyı kontrol etmesini sağladığını vurguluyor.
İlgili haber: Bingöl'de Doğadan Toplanan Mantarlar 5 Kişiyi Hastaneye Düşürdü
Kısa videoların genellikle bir 'kaçış yolu' olarak kullanıldığını belirten Dr. Kitapçıoğlu, işten eve dönüldüğünde veya molalarda dinlenme amacıyla başvurulan bu yöntemin, kaçış niyetiyle birleştiğinde bağımlılık yapıcı bir döngüye dönüştüğünü kaydediyor. Algoritmaların beyindeki ödül sistemini anlık olarak uyarması, ekran başında geçirilen süreyi artırıyor.
Kısa video izlemenin tek başına bir sorun olmadığını ancak uyku, iş, aile ve sosyal ilişkiler etkilenmeye başladığında riskin ortaya çıktığını söyleyen Kitapçıoğlu, özellikle işlevselliği bozan kullanımların tehlikeli olduğunu belirtiyor. Çocuklarda arkadaşlarıyla vakit geçirmeme, sosyal aktivitelerden uzaklaşma ve akademik başarıda düşüş gibi belirtilerin bir uyarı işareti olduğunu ifade eden uzman, yaş ilerledikçe bu durumun okula gitme isteksizliği, derslerde dikkat dağınıklığı ve üniversite döneminde sosyal izolasyon şeklinde görüldüğünü ekliyor.
Yetişkinlerde ise bu durumun aile içi huzursuzluklara, eşler arası sorunlara ve iş hayatındaki aksamalar nedeniyle iş kaybına kadar varabilecek ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
İlgili haber: Türkiye’de Her Gün 4,7 Milyon Ekmek İsraf Ediliyor!
Bu alışkanlığı kontrol altına almak için öncelikle durumun fark edilip adının konulması gerektiğini belirten Dr. Kitapçıoğlu, kişilerin kendi yaşam akışlarına uygun bir sistem belirlemeleri gerektiğini savunuyor. Kontrolü sağlamak adına uygulamalarda geçirilen sürenin takip edilmesi, bildirimlerin kapatılması, bazı uygulamalara ara verilmesi veya zorlanılan durumlarda uygulamanın tamamen telefondan kaldırılması gibi yöntemlerin etkili olabileceğini ifade ediyor.










Yorum Yap