
Karaçay-Malkar Türklerinin Sürgün Trajedisi: Vatanlarından Koparılışın Hikayesi
Sovyet Hükümeti, 1943 ve 1944 yıllarında toplamda 109 bin 267 Karaçay ve Malkar Türkünü hayvan vagonlarıyla Orta Asya ve Sibirya'ya sürgün etti. Nüfuslarının yarısını kaybettikleri bu acı sürecin temelleri, Bolşeviklerin bölgeyi asimile etme ve bölme politikalarıyla atıldı.
Kafkasya'nın merkezi bölgesinde, Avrupa'nın en yüksek zirveleri olan Elbruz, Mingitaw, Dıhtaw ve Koştantaw dağlarına ev sahipliği yapan topraklarda yaşayan Karaçay-Malkar Türkleri, kendilerini 'Tawlu' (Dağlı) olarak tanımlamakta ve birbirlerine 'Alan' diye hitap etmektedirler. Aynı dili, kültürü ve tarihi paylaşan bu Türk boyu, 2 Kasım 1943 tarihinde başlayan büyük bir sürgün trajedisiyle karşı karşıya kalmıştır.
Sovyet yönetimi, elindeki tüm güce rağmen yok edemediği Karaçay-Malkarlıları topyekün sürgüne gönderme kararı almıştır. Bu kapsamda 2 Kasım 1943'te Karaçaylılar, 8 Mart 1944'te ise Malkarlılar hayvan vagonlarına doldurularak vatanlarından koparılmıştır. Toplamda 69 bin 267 Karaçaylı ve 40 bin Malkarlı Orta Asya ile Sibirya'ya sürülmüş, bu süreçte nüfuslarının yarısını kaybetmişlerdir. Kafkasya'dan koparılışlarının üzerinden bugün 83 yıl geçmiştir.
İlgili haber: Avrupa Birliği'nden Temu'ya Yasa Dışı Ürün Satışı Suçlaması
Sürgünlerin kökeni, 1917'deki Bolşevik İhtilali'ne kadar uzanmaktadır. Bolşevikler, halkı bölerek asimile etmeyi amaçladıkları için 1920'li yıllarda idari bir ayrım yapmış; Malkarlıları Kabardin-Balkar Özerk Cumhuriyeti'ne bağlarken, Karaçaylılar için müstakil bir Karaçay Özerk Bölgesi kurmuşlardır.
1921-1928 yılları arasındaki Yeni Ekonomik Politika (NEP) dönemi, bölgede geçici bir rahatlama sağlamıştır. Bu yumuşama sürecinde Karaçay-Malkar halkı ekonomik ve kültürel açıdan gelişmiş, ortak bir Latin alfabesi hazırlanmış, okullar ve enstitüler açılarak yeni bir aydın sınıfı yetişmiştir.
Ancak bu gelişim, Rus yöneticilerin baskılarıyla sekteye uğramıştır. 1918-1920 yılları arasında Bolşeviklere karşı savaşan Karaçaylılar; milliyetçilik, Pantürkizm ve gericilikle suçlanarak tasfiye edilmiştir. Sistemli bir şekilde bey ve asilzade aileleri hedef alan yönetim, 1926'da 34 seçkin din adamını tutuklamış, 1928'de ise ileri gelenleri 'burjuva milliyetçisi' ilan ederek görevden almış ve yok etmiştir. 1928 yılı sonuna gelindiğinde Karaçay Özerk Bölgesi yönetiminde hiçbir Karaçaylı kalmamıştır.
İlgili haber: İran'dan ABD Basınındaki 'Kirli Bomba' ve Baraj İddialarına Sert Tepki
1929 yılında halkın yüzde 25'i 'küçük burjuva' denilerek tutuklanmış ve mallarına el konulmuştur. Geriye kalanlar ise zorla 'kolhoz' adı verilen devlet çiftliklerinde çalıştırılmaya zorlanmıştır. Sovyetlerin bu zorunlu kolektifleştirme politikaları büyük bir isyana yol açmıştır. Kızıl Ordu ve GPU birlikleri ayaklanan halka karşı saldırıya geçse de, dağ boğazları ve vadilerin kontrolünün Malkarlılarda olması nedeniyle bu saldırılar başlangıçta püskürtülmüştür.










Yorum Yap