
Güneş Sistemi'nin Sınırlarında Antik Su İzlerine Rastlandı
Bilim insanları, Kuiper Kuşağı'ndan gelen kozmik toz taneciklerinde Dünya'dakinden farklı, ilkel su kalıntıları tespit etti. Bu bulgu, Güneş Sistemi'nin uzak bölgelerinde bozulmamış devasa bir ağır su rezervinin varlığına işaret ediyor.
Güneş Sistemi genelinde su oldukça yaygın bir yapıya sahip. Dünya'nın yüzeyini kaplayan sıvı su miktarı fazla görünse de, dev gezegenlerin uydularında buz formunda hapsolmuş toplam su hacmiyle kıyaslandığında bu miktar oldukça küçük kalıyor. Son yapılan araştırmalar, sistemin en uzak noktalarındaki suyun, Dünya'daki sudan tamamen farklı bir kimyasal yapıya sahip olduğunu ortaya koydu.
Kuiper Kuşağı'ndan Dünya'ya ulaşan küçük toz tanecikleri üzerinde yapılan incelemelerde, çok uzun zaman önce yok olmuş ilkel suyun izleri bulundu. Bu durum, Güneş Sistemi'nin kıyısındaki su rezervlerinin, Güneş'e yakın bölgelerde yaşanan değişimlerden etkilenmeden orijinal halini koruduğunu gösteriyor. NASA Johnson Uzay Merkezi'nden gezegen bilimci Lindsay Keller liderliğindeki çalışma, gaz devi gezegenlerin yörüngelerinin ötesinde, iç Güneş Sistemi maddelerinden yalıtılmış büyük bir ağır su rezervinin bulunduğuna dair güçlü kanıtlar sunuyor.
İlgili haber: Avrupa Birliği'nden Temu'ya Yasa Dışı Ürün Satışı Suçlaması
Neptün'ün yörüngesinin ötesinde, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin 30 katı uzaklıkta yer alan Kuiper Kuşağı, ulaşılması oldukça zor bir bölge. Bu soğuk ve karanlık sınıra çok az uzay aracı ulaşabildiği gibi, oradan örnek toplamak veya sonda indirmek mevcut şartlarda maliyetli ve zor olduğu için imkansız görülüyor. Ancak bu bölgedeki buz ve kaya parçaları, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce sistemin oluşumuna neden olan toz ve gaz bulutundan kaldığı için erken Güneş Sistemi'nin en az değişime uğramış parçaları olarak kabul ediliyor.
Bilim insanları, Kuiper Kuşağı'ndaki maddelerin tamamının orada kalmadığını, kozmik tozların Dünya'ya ulaştığını belirtiyor. Her yıl yaklaşık 5 bin 200 ton kozmik tozun Dünya'ya yağdığı tahmin ediliyor. Keller ve ekibi, NASA'nın yüksek irtifa uçaklarıyla stratosferden topladığı materyaller arasında, çapları 10 ile 30 mikrometre arasında değişen 12 adet özel toz taneciği saptadı.
Bu mikroskobik taneciklerin Neptün'ün ötesinden geldiği, üzerlerindeki radyasyon izleri sayesinde anlaşıldı. Gezegenler arası uzayda atmosferik koruma olmadığı için Güneş'ten gelen enerjik parçacıklar, tozların kristal yapısındaki atomların yerini değiştirerek belirgin izler bırakıyor. Bir mineral ne kadar çok iz taşıyorsa, uzayda o kadar uzun süre yolculuk etmiş demektir. Ayrıca Poynting-Robertson etkisiyle enerji kaybeden tozlar, sarmal bir yörüngeyle Güneş'e doğru yaklaşır. İncelenen taneciklerdeki iz yoğunluğu, asteroit kuşağı veya Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızlarından gelenlere oranla 100 kat daha fazla çıktı; bu da taneciklerin Kuiper Kuşağı'ndan geldiğini kanıtladı.
İlgili haber: İran'dan ABD Basınındaki 'Kirli Bomba' ve Baraj İddialarına Sert Tepki
Taneciklerin mineral yapısı da önemli ipuçları verdi. Karbon bakımından olağanüstü zengin olan bu parçacıklar, bazı karbonlu göktaşlarından dört kat daha fazla karbon içeriyor. Ayrıca taneciklerde saponit ve serpantin gibi killer ile suyun diğer minerallerle etkileşimi sonucu oluşan hidratlı mineraller tespit edildi. Bu durum, taneciklerin koptuğu ana gök cisimlerinde geçmişte sıvı suyun bulunduğunu gösteriyor. Günümüzde donmuş olan Kuiper Kuşağı'nda, geçmişteki radyoaktif bozunmalar veya çarpışmaların yarattığı ısı, buzları eriterek suyun kayalarla reaksiyona girmesini sağlamış olabilir. Söz konusu su uzun süre önce yok olsa da, 12 tanecikteki mineraller bu su moleküllerinin parçası olan oksijenin izlerini günümüze taşıdı.










Yorum Yap