
Göçmen Kuşlarda Jet-Lag Tehlikesi: Biyolojik Saat Yön Bulmayı Bozuyor
Bilim insanları, göçmen deniz kuşlarının biyolojik saatleri ile bulundukları bölgenin yerel saati arasındaki uyumsuzluğun yön bulma yeteneklerini olumsuz etkilediğini saptadı. Bu durum, özellikle deneyimsiz kuşların rotalarından yüzlerce kilometre sapmasına yol açabiliyor.
Göçmen deniz kuşlarının da tıpkı insanlar gibi jet-lag problemi yaşadığı belirlendi. Yapılan yeni bir araştırma, kuşların iç saatlerinin yerel saatle senkronize olmamasının yön bulma becerilerini bozduğunu ve onları belirlenen rotalardan yüzlerce kilometre uzağa sürükleyebildiğini ortaya koydu.
İngiltere'nin batı kıyılarında yaşayan Manx yelkovan kuşları üzerinde yürütülen çalışmada, bu kuşların Atlantik Okyanusu'ndaki beslenme alanlarından kolonilerine dönerken yaşadıkları navigasyon sorunları mercek altına alındı. Oxford Üniversitesi'nden araştırmacılar, 20 yıla yayılan GPS verilerini incelediklerinde, kuşların doğu yönündeki hızlı uçuşları esnasında biyolojik saatlerinin yerel saatten yaklaşık bir saat geride kaldığını tespit etti.
İlgili haber: Avrupa Birliği'nden Temu'ya Yasa Dışı Ürün Satışı Suçlaması
Manx yelkovan kuşları, yönlerini tayin etmek için Güneş'in gökyüzündeki konumunu referans alıyor. Ancak Güneş'in konumu gün boyunca sürekli değiştiği için, doğru yönün belirlenmesi biyolojik saatin hatasız çalışmasına bağlı. Kuşlar, biyolojik saatlerini gün doğumu ve gün batımıyla yerel zamana göre ayarlasa da, farklı boylamlar arasında hızla yer değiştirdiklerinde iç saatleri ile bulundukları konumun saati arasında bir uyumsuzluk meydana geliyor.
Araştırmanın yürütücüsü olan Oxford Üniversitesi'nden davranış ve duyusal ekoloji uzmanı Patrick Lewin, iç saatlerdeki bu gecikmenin kuşların yönlerini şaşırmasına neden olduğunu ifade etti. Çalışma sonuçlarına göre, yetişkin kuşlar uçuş sırasında yönlerini yeniden ayarlayabildikleri için bu durumdan daha az etkileniyor. Öyle ki, 600 millik (yaklaşık 965 kilometre) bir yolculukta yetişkin kuşların rotadan sapması, yaptıkları düzeltmeler sayesinde yalnızca 3 millik (5 kilometre) bir ek mesafeye yol açıyor.
Buna karşın, ilk kez göç eden ve yeterli tecrübesi olmayan kuşlar çok daha büyük bir riskle karşı karşıya. Deneyimsiz kuşların, yönlerini kaybettiklerinde yeniden rota belirleme yeteneklerinin gelişmemiş olması nedeniyle yüzlerce kilometre sapabildikleri belirtiliyor.
İlgili haber: İran'dan ABD Basınındaki 'Kirli Bomba' ve Baraj İddialarına Sert Tepki
Araştırmanın dışında yer alan Bangor Üniversitesi Profesörü Richard Holland ise elde edilen bulguların, vahşi doğadaki hayvanların yön bulma konusunda Güneş'e ne denli bağımlı olduğunu kanıtladığını dile getirdi.










Yorum Yap