
Endonezya'daki Orman Yangınları Komşu Ülkelerle Diplomatik Krize Dönüştü
Endonezya'nın çeşitli bölgelerinde çıkan orman yangınlarının neden olduğu zehirli dumanlar, Singapur ve Malezya'da ciddi sağlık sorunlarına ve siyasi gerginliklere yol açtı. Haftalardır süren hava kirliliği nedeniyle iki ülkede Endonezya'ya yönelik tepkiler artarken, diplomatik ilişkiler sarsılmaya başladı.
Endonezya'nın Sumatra, Papua ve Kalimantan bölgelerinde meydana gelen orman yangınlarından yükselen yoğun duman, rüzgarlar aracılığıyla komşu ülkeler Malezya ve Singapur'a ulaştı. Güneydoğu Asya'da haftalardır devam eden bu zehirli hava kirliliği, bölge halkında baş ağrıları ve solunum yolu rahatsızlıklarını beraberinde getirdi. Halk sağlığını tehdit eden durum, ülkeler arasındaki diplomatik ilişkileri de gerginleştirdi.
Her yıl tekrarlanan bu yangınların temel sebebinin, palmiye yağı gibi tarımsal ürünlerin üretimi için yapılan geniş çaplı arazi temizleme çalışmaları olduğu belirtiliyor. Bu yıl ise El Niño hava olayının tetiklediği kuraklık, turbalıklarda ve ormanlarda çıkan yangınların kontrol altına alınmasını daha da zorlaştırdı. Geçmiş yıllarda birkaç günle sınırlı kalan kirlilik, bu kez haftalarca sürdü.
İlgili haber: Avrupa Birliği'nden Temu'ya Yasa Dışı Ürün Satışı Suçlaması
Malezya'da durumun vahameti üzerine bazı vatandaşlar Endonezya menşeli ürünleri boykot etmeye başlarken, Milletvekili Syed Saddiq yangınlarla ilişkili şirketlere yaptırım uygulanması çağrısında bulundu. Hava kirliliğinin sağlıksız seviyelere ulaşması nedeniyle bazı bölgelerde okullar tatil edildi. Malezya Dışişleri Bakanı Mohamad Hasan ise ilişkilerin kopma noktasına gelmemesi adına resmi protesto veya hukuki adımlardan kaçınarak daha temkinli bir yol izlediklerini ifade etti.
Singapur'da ise hükümetin önlemleri yetersiz bulan kesimlerin eleştirileri yükseldi. Yetkililer, risk grubundaki kişilere, yaşlılara ve çocuklara maske dağıtarak ada genelinde yüzlerce temiz hava sığınağı oluşturdu. Mevcut hava kirliliği yasalarını sertleştirmeyi planlayan Singapur yönetimi, Endonezya'daki yangınlarla bağlantılı olduğu düşünülen Singapur merkezli 10 şirket hakkında soruşturma başlattı.
Geçtiğimiz hafta Cakarta'da Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto ile görüşen Singapur Dışişleri Bakanı Vivian Balakrishnan, kirlilikle mücadele için ortak bir çalışma grubu kurulması konusunda mutabık kaldı. Ancak bir Endonezya yetkilisinin, yangınların insan kontrolü dışında olduğunu savunması ve komşu ülkelerin oksijen ihtiyacının Endonezya ormanlarından karşılandığını öne sürmesi büyük tepki topladı. Singapur Kıdemli Bakanı K. Shanmugam, bu açıklamalara karşı çıkarak hava kirliliğinin her iki ülkenin vatandaşlarının sağlığını ciddi şekilde etkilediğini vurguladı.
Yaşanan gerginliğin ardından Endonezya, iç enerji ihtiyacını gerekçe göstererek Singapur'a yaptığı doğal gaz ihracatını azaltacağını açıkladı. Bu kararın, Singapur'un toplam günlük gaz talebinin yüzde 2'sinden az bir kısmını etkilediği bildirildi.
İlgili haber: İran'dan ABD Basınındaki 'Kirli Bomba' ve Baraj İddialarına Sert Tepki
Bölgede 2003 yılında yürürlüğe giren Sınır Aşan Duman Kirliliği Anlaşması yeniden tartışılmaya başlansa da, anlaşmanın şirketlere yaptırım uygulama veya hükümetleri zorlama yetkisinin olmaması nedeniyle etkisiz kaldığı görülüyor. ASEAN ülkelerinin 2016'da belirlediği duman kirliliğini bitirme hedefi, 2020'den 2030 yılına ertelenmişti. Uzmanlar, arazi açma faaliyetleri ve palmiye yağı üretimi sürdüğü müddetçe bu yangınların ve sınır aşan kirliliğin devam edeceği konusunda uyarıyor.










Yorum Yap