
Dünya Genelinde Tarımsal Desteklemeler Rekor Seviyeye Çıktı
Jeopolitik riskler ve iklim krizi nedeniyle baskı altında kalan tarım sektörü için sağlanan küresel destekler, 2025 yılında 950 milyar doları aşarak tarihi zirveye ulaştı. OECD raporuna göre, desteklerin üretim değerine oranı uzun süren düşüşün ardından yeniden yükselişe geçti.
Küresel tarım sektörü; ekonomik belirsizlikler, artan jeopolitik riskler ve ekstrem hava olaylarının yarattığı baskılarla mücadele ederken, hükümetlerin sektöre sunduğu toplam destek miktarı 2025 yılında 950 milyar doların üzerine çıkarak rekor kırdı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 56 ülkeyi kapsayan ve bu yıl ilk kez Mısır ile Peru'nun da dahil edildiği "Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi" raporu, kamu desteklerinin üretici ve tüketiciler üzerindeki etkilerini, sektörün verimliliğini ve dayanıklılığını analiz etti.
Rapordaki verilere göre, tarımsal desteklerin üretim değerine oranı 2023 yılında yüzde 17,6 iken, 2025'te yüzde 19,1'e yükseldi. Bu durum, destek oranlarındaki uzun süreli düşüş eğiliminin tersine döndüğünü gösteriyor. Gelişmekte olan ekonomilerdeki artışın temel nedeni piyasa fiyat destekleri olurken, OECD ülkelerinde afetler sebebiyle verilen olağanüstü yardımlar ve bütçe ödemeleri ön plana çıktı. Ancak desteklerin büyük kısmının piyasa fiyatlarını etkileyen politikalara dayanmasının, çiftçilerin değişen piyasa koşullarına uyum sağlamasını zorlaştırdığı belirtildi.
İlgili haber: Yanıltıcı Reklam ve Ticari Uygulamalara 35,9 Milyon Lira Ceza
Desteklerin ülkeler arasındaki dağılımında ciddi farklılıklar gözlemlenirken, 2023-2025 döneminde bireysel çiftçilere sağlanan yıllık ortalama desteğin 661 milyar dolar olduğu kaydedildi. Gelişmekte olan ekonomilerin hem üretimde hem de destek politikalarında ağırlığının arttığı, ancak yurt içi fiyatları dünya fiyatlarından farklılaştıran uygulamaların sektörün şoklara karşı esnekliğini zayıflattığı vurgulandı.
Bu politikaların tüketici tarafındaki etkilerine de değinilen raporda, bazı ürünlerin yurt içi fiyatlarının uluslararası seviyelerin üzerine çıkmasının tüketicilerin satın alma gücünü düşürdüğü ifade edildi. Ayrıca 2023-2025 yılları arasında sağlanan toplam desteklerin yaklaşık yarısının, üretim ve ticaret üzerinde bozucu etkisi olabilecek yöntemlerden oluştuğu belirtildi.
Sektörün dönüşüm ihtiyacına karşın kamu yatırımlarının yetersiz kaldığına dikkat çekilen raporda; tarımsal altyapı, Ar-Ge ve inovasyon gibi genel hizmetlere ayrılan yıllık ortalama harcamanın 118 milyar dolar olduğu açıklandı. Mevcut risklerin, daha öngörülebilir ve uzun vadeli dayanıklılık politikalarını zorunlu kıldığı ifade edildi.
Küresel piyasaları etkileyen diğer faktörler arasında Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının tarımsal girdiler ve ürün piyasaları üzerinde ek baskı oluşturduğu belirtildi. Ayrıca 2025-2026 döneminde doğal afetler ve aşırı hava olayları nedeniyle dünya genelinde 30'dan fazla acil politika müdahalesi yapıldığı tespit edildi.
İlgili haber: Ulaştırma ve Depolama Sektöründe İstihdam 1,4 Milyon Sınırını Aşarak Rekor Kırdı
Tarımsal desteklerin çevresel hedeflerle bağının zayıf kaldığını belirten rapor; desteklerin piyasayı bozan uygulamalardan ziyade, inovasyon, risk yönetimi, bilgi sistemleri ve altyapı yatırımlarına kaydırılmasını ve ölçülebilir çevresel sonuçlarla ilişkilendirilmesini önerdi.










Yorum Yap