
Bilim Dünyasında Yeni Eşik: 'Zepteevren' Ölçeğinde İlk Sinyaller Alındı
CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda yapılan deneylerde, atomdan 100 milyar kat daha küçük olan 'zepteevren' ölçeğinde ilk kez sinyaller tespit edildi. Cambridge Üniversitesi liderliğindeki bu keşfin, evrenin işleyişine dair yeni teorilerin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
İsviçre ve Fransa sınırında yer alan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) bünyesindeki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) gerçekleştirilen deneyler sonucunda, doğanın şimdiye kadar incelenmiş en küçük boyutundan sinyaller alındı. Cambridge Üniversitesi'nin öncülük ettiği araştırmada, atomdan 100 milyar kat daha küçük bir ölçeğe ulaşıldı. Fizikçilerin 'zepteevren' olarak tanımladığı bu boyutun, evrenin çalışma prensiplerine ilişkin daha kapsamlı ve yeni teorilerin oluşturulmasına yardımcı olabileceği ifade edildi.
Doğrudan gözlemlenemeyen ancak kütle çekim etkileriyle varlığı bilinen karanlık maddenin gizemini çözmek amacıyla yürütülen çalışmalarda, yüksek enerjili çarpışmalar sonucu ortaya çıkan 'güzellik kuarkı' adlı subatomik parçacıklar mercek altına alındı. Saniyenin trilyonda birinden daha kısa bir süre var olan bu parçacığın, metrenin milyarda birinin trilyonda biri düzeyindeki etkileşimleri başarıyla tespit edildi.
İlgili haber: Avrupa Birliği'nden Temu'ya Yasa Dışı Ürün Satışı Suçlaması
Veri analiz sürecini yöneten Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Harry Cliff, bu ölçekteki parçacıkların karanlık maddeye karşı daha duyarlı olabileceğini belirtti. Cliff, zepteevrenin kapısını çaldıklarını vurgulayarak, bu mikro dünyadaki hareketliliğin yeni parçacık davranışlarını gözlemleme imkanı sunduğunu ve orada bekleyen yeni parçacıkları keşfetmek istediklerini dile getirdi.
Projede yer alan 28 ülke, detektör kapasitesini 10 kat artıracak 150 milyon sterlin tutarındaki bir güncelleme için mutabık kaldı. Ancak İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI), geçtiğimiz yıl finansman desteğini çekeceğini açıkladı. Kurum, yaz döneminde Jodrell Bank Lovell teleskobu ile birlikte diğer astronomi ve parçacık fiziği projelerinde de bütçe kesintisine gitti.
İlgili haber: İran'dan ABD Basınındaki 'Kirli Bomba' ve Baraj İddialarına Sert Tepki
Uluslararası LHCb iş birliğinin yöneticisi Profesör Tim Gershon, bu kesintilerin İngiltere'nin araştırmadaki tam katılımını riske attığını ve ülkenin büyük keşiflerin dışında kalabileceğini belirtti. Profesör Brian Cox ise söz konusu kararı kınayarak, İngiltere'nin bilimsel liderlikten vazgeçmesinin uluslararası itibarına zarar vereceğini savundu.










Yorum Yap