
Besin Değerleri Çöpe Gidiyor: Meyve ve Sebze Artıkları Önemli Bir Lif Kaynağı Olabilir
İngiltere'deki araştırmacılar, genellikle çöpe atılan meyve ve sebze kabukları ile saplarının yüksek oranda lif içerdiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bağırsak sağlığı için kritik olan lif ihtiyacını karşılamak adına 'kökten uca' beslenme yöntemini öneriyor.
Uzmanlar, meyve ve sebzelerin genellikle göz ardı edilen kabuk, sap ve çekirdek gibi kısımlarının değerli bir diyet lifi kaynağı olduğunu belirterek; karpuz kabuğu, ananasın iç kısımları ve bal kabağı çekirdekleri gibi parçaların tüketildiği 'kökten uca' beslenme modelini tavsiye ediyor.
Bağırsak sağlığı üzerindeki olumlu etkilerine rağmen, yetişkinlerin büyük bir çoğunluğu yeterli lif tüketmiyor. Resmi veriler, günlük önerilen 30 gramlık lif miktarını karşılayanların oranının yalnızca yüzde 4 olduğunu gösteriyor. Lifli gıdalar sindirimi kolaylaştırırken, tokluk hissini artırıyor; ayrıca kalp hastalıkları ve bağırsak kanseri riskini azaltmaya yardımcı oluyor.
İlgili haber: Bingöl'de Doğadan Toplanan Mantarlar 5 Kişiyi Hastaneye Düşürdü
Genel bir kural olarak, bitkilerin kabukları iç kısımlarına oranla daha fazla lif barındırıyor. Örneğin, kivinin kabuğuyla tüketilmesi, soyulmuş haline göre yüzde 50 daha fazla lif sağlıyor. King's College London'daki bilim insanları; pancar, dolmalık biber, brokoli, bal kabağı, karnabahar, kereviz, kıvırcık lahana, rezene, kivi, pırasa, ananas ve karpuz olmak üzere 12 farklı taze gıdayı analiz etti. Yapılan incelemeler sonucunda, çöpe atılan birçok parçanın, tüketilen kısımlardan daha fazla lif içerdiği saptandı.
Araştırma sonuçlarına göre, 100 gram karpuz kabuğu, yaklaşık bir dilim tam buğday ekmeğine eşdeğer olan 2,10 gram lif içeriyor. Bal kabağının kabuk ve çekirdeklerinde ise 100 gramda bir kase kepekli gevrek kadar, yani 9,25 gram lif bulunduğu görüldü. Ananasın kabuğu ve iç kısmının, meyvenin etli bölümünden beş kat daha fazla lif içerdiği, brokoli saplarının ise çiçekli kısımdan biraz daha az lif barındırdığı kaydedildi.
Proje lideri Doktor Rachel Gibson, bu bulguların ciddi miktarda lifin israf edildiğini kanıtladığını vurguladı. Gibson, bu durumun sadece besinsel değil, aynı zamanda finansal bir kayıp olduğunu, çünkü insanların ücret ödedikleri gıdaların önemli bir kısmını çöpe attıklarını belirtti. Üniversite, bu farkındalığı artırmak amacıyla kendi kantininde personele ve öğrencilere muz kabuğu körisi gibi 'kökten uca' yemekler sunarak denemeler yapıyor.
Araştırmacılar; evlerde kivilerin kabuklarıyla yenmesini, brokoli saplarının sotelenmesini veya dolmalık biber çekirdeklerinin yemeklere eklenmesini öneriyor. Pişirme işleminin lif içeriğini tamamen yok etmediği, özellikle buharda pişirme, mikrodalga kullanımı veya hızlı soteleme yöntemlerinin besin değerlerini korumada daha etkili olduğu ifade ediliyor.
Doktor Gibson, amacın insanları tatsız yiyeceklere zorlamak değil, alışkanlık gereği çöpe atılan kısımların besin değerini kabul etmek olduğunu belirtti. Bazı kişilerin bu konuda tereddüt yaşadığını kabul eden Gibson, kantindeki denemeler sırasında bazı tüketicilerin endişelerini dile getirdiğini aktardı. Dokuz hafta süren uygulama boyunca, 'kökten uca' yemekler toplam sıcak menü satışlarının üçte birini oluşturdu; ancak bu yemekleri seçenlerin, geleneksel menüleri tercih edenlere göre tabaklarını bitirme oranının daha düşük olduğu gözlemlendi.
İlgili haber: Türkiye’de Her Gün 4,7 Milyon Ekmek İsraf Ediliyor!
İngiliz Diyetisyenler Derneği'nde görev yapan ve irritabl bağırsak sendromu uzmanı olan Diyetisyen Kirsten Jackson, ürünlerin iyice yıkandığı takdirde bu yöntemlerin faydalı olduğunu belirtti. Ananasın iç kısımlarının smoothie'lere eklenmesini öneren Jackson, sert kabukların tüketilmesini tavsiye etmediğini ve bazı sapların lezzetini artırmak için ince doğranması veya pişirilmesi gerekebileceğini ekledi.










Yorum Yap